Leestips in trio

Eer schept men water met een zeef dan wijsheid zonder boeken.” Gedreven door deze spreuk tip ik vanaf nu op deze plek elke maand drie recent verschenen boeken.

1 De schrijver Olli Jalonen is in Finland beroemd, maar ‘De hemelproef’ is hier het eerst vertaalde. In 1679 komt de  Britse wetenschapper Edmund Halley op het eiland St. Helena aan om de sterrenhemel te onderzoeken. Hij belooft bij zijn vertrek weduwe Van Deadwood haar zoontje Angus een toekomst in de wetenschap als hij elke nacht de sterrenhemel tekent. Als de situatie voor het gezin bedreigend wordt, reist Angus als verstekeling naar Halley om de belofte in te lossen. Hij overleeft de reis ternauwernood en wordt in Londen als ‘yamvreter’ veracht. Totdat Halley hem ziet. De historie gaat leven in dit langzame, maar spannende boek.

2. Eddie Jaku (1920) wordt in Duitsland geboren als Abraham Jakubowicz. Zijn vader ziet tijdig gevaar en regelt ‘een Duitse identiteit’ als Walter Schleif. Hij groeit in de wereld van precisie-instrumenten maar heimwee is altijd bij hem. Tijdens een familiebezoek wordt zijn identiteit ontdekt en een gang langs concentratiekampen is het gevolg. Door zijn opleiding overleeft hij menselijkerwijs. In Australië op hoge leeftijd beseft hij zijn verantwoordelijkheid om de wereld te informeren. In zijn boek spreekt hij de lezer toe om nooit te haten en altijd je normen en waarden in het oog te houden. Hij noemt zich ‘De gelukkigste man van de wereld’. Ik lees het boek in één adem uit.

3. Nog één boek om de waan weg te nemen dat Auschwitz verleden tijd is. De Kazachse arts Sayragul Sauytbay groeit op in de Chinese provincie Xinjiang, net als veel andere Oeigoeren. In die provincie staan honderden strafkampen om de deze ‘minderheden’ op te sluiten. Misselijkmakende methoden worden toegepast om hun identiteit en geloof af te nemen. Van de een op andere dag verdwijnt Sauytbay in zo’n kamp. Na een jaar ontsnapt ze en vlucht ze naar Zweden. Altijd ziet ze huilende meisjes voor zich die ‘Red ons’ roepen en ze kan, ondanks alle bedreigingen, niet zwijgen. Het ware gezicht van China ontstelt enorm.