Korte beschrijving/Annotatie

In dit boek worden achtergronden, opvattingen en gezichtspunten over euthanasie bij gevorderde dementie in de betrokken domeinen geordend en toegankelijk gemaakt voor de medische praktijk.

Tekst achterflap

Sinds de inwerkingtreding van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (Wtl) is het verlenen van euthanasie bij mensen met gevorderde dementie op basis van een voorafgaande schriftelijke wilsverklaring wettelijk gezien mogelijk. In art. 2 lid 2 Wtl is bepaald dat een schriftelijke wilsverklaring in een concreet geval kan worden beschouwd als de wil van de patiënt, mits hij tijdens het opstellen van die verklaring wilsbekwaam was ten aanzien van zijn euthanasieverzoek. Voor die situatie geldt dat de arts op de schriftelijke wilsverklaring kan afgaan en dat de zorgvuldigheidseisen van ‘overeenkomstige toepassing’ zijn. Inhoud geven aan deze complexe situatie valt onder de professionele beoordelingsruimte. Binnen de samenhang van de zorgvuldigheidseisen ligt een taak voor de arts om voortdurend te zoeken naar balans: euthanasie bij wilsonbekwame patiënten is geoorloofd, maar wel binnen grenzen. Euthanasie bij gevorderde dementie is een onderwerp met impact in drie domeinen – geneeskunde, ethiek en recht. De casuïstiek is voornamelijk via de rechtspraak bekend geworden, maar betreft primair het handelen van artsen. Dit betekent dat de knelpunten in de juridische context deels of geheel ook de knelpunten zijn in het medische en ethische discours. In dit boek worden achtergronden, opvattingen en gezichtspunten over euthanasie bij gevorderde dementie in de betrokken domeinen geordend, bevraagd en toegankelijk gemaakt op een manier die zowel de complexiteit van het thema als de meerstemmigheid in het medische en ethische discours respecteert en (a.s.) artsen tot steun is bij de oordeelsvorming.

Slogan/Promotie

Sinds de inwerkingtreding van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (Wtl) is het verlenen van euthanasie bij mensen met gevorderde dementie op basis van een voorafgaande schriftelijke wilsverklaring wettelijk gezien mogelijk. In art. 2 lid 2 Wtl is bepaald dat een schriftelijke wilsverklaring in een concreet geval kan worden beschouwd als de wil van de patiënt, mits hij tijdens het opstellen van die verklaring wilsbekwaam was ten aanzien van zijn euthanasieverzoek. Voor die situatie geldt dat de arts op de schriftelijke wilsverklaring kan afgaan en dat de zorgvuldigheidseisen van ‘overeenkomstige toepassing’ zijn. Inhoud geven aan deze complexe situatie valt onder de professionele beoordelingsruimte. Binnen de samenhang van de zorgvuldigheidseisen ligt een taak voor de arts om voortdurend te zoeken naar balans: euthanasie bij wilsonbekwame patiënten is geoorloofd, maar wel binnen grenzen. Euthanasie bij gevorderde dementie is een onderwerp met impact in drie domeinen – geneeskunde, ethiek en recht. De casuïstiek is voornamelijk via de rechtspraak bekend geworden, maar betreft primair het handelen van artsen. Dit betekent dat de knelpunten in de juridische context deels of geheel ook de knelpunten zijn in het medische en ethische discours. In dit boek worden achtergronden, opvattingen en gezichtspunten over euthanasie bij gevorderde dementie in de betrokken domeinen geordend, bevraagd en toegankelijk gemaakt op een manier die zowel de complexiteit van het thema als de meerstemmigheid in het medische en ethische discours respecteert en (a.s.) artsen tot steun is bij de oordeelsvorming.

Biografie

Dr. Petra Pijnakker studeerde in Groningen (MA in Theologie & Religiewetenschap) en behaalde haar doctoraat in de geneeskunde aan de Universiteit Leiden (2022). In haar proefschrift identificeerde zij de normatieve en empirische eigenschappen van het juridische concept 'overeenkomstige toepassing’ van de zorgvuldigheidseisen voor euthanasie. Zij is werkzaam als Adviseur Ethiek & Ontwikkeling bij Expertisecentrum Euthanasie te Den Haag. Daarnaast is zij redactielid van Tijdschrift voor Gezondheidszorg & Ethiek en lid van de Raad van Toezicht van Stichting Wederzijds.

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave; Inleiding; Afkortingen; Context en achtergronden; Kerndisciplines: geneeskunde, ethiek en recht; Dementie en het levenseinde; Structuur van het boek; DEEL I Wat vooraf ging; 1 Geschiedenis van euthanasie in Nederland; 2 Wet en wetsgeschiedenis; DEEL II De schriftelijke wilsverklaring als verzoek: inhoud, reikwijdte, ijkpunt en tenslotte toetsing; 3 Het schriftelijke euthanasieverzoek in het licht van toetsing; 4 In aanraking met het recht: Arends (2020); DEEL III Zorg voor ouderen en het levenseinde; 5 Artsen aan het woord; 6 Zorgvuldigheid als norm en als praktijk; Verantwoording; Relevante wetsartikelen; Trefwoordenregister

Details